CCMP

Przygotowanie do podróży

Kompleksowe przygotowanie do podróży

Oferujemy pełen zakres usług medycznych w ramach profilaktyki przed wyjazdem i medycyny podróży – od indywidualnej konsultacji po niezbędne szczepienia, chemioprofilaktykę malarii i indywidualną/osobistą apteczkę podróżną.

Konsultacja lekarska

Indywidualna ocena ryzyka zdrowotnego związanego z podróżą

Szczepienia

Pełen zakres szczepień wymaganych i zalecanych dla podróżujących

Profilaktyka malarii

Dobór odpowiedniej chemioprofilaktyki malarii w zależności od kierunku podróży, długości pobytu w strefie malarycznej i stylu podróży. Zalecenia związane z doborem odpowiednich repelentów oraz sposobu ich stosowania.

Apteczka podróżna

Otrzymasz poradę dotyczącą indywidualnego składu i wyposażenia osobistej apteczki podróżnej z uwzględnieniem wszystkich aspektów Twojej podróży.

Porady dla podróżujących

Wskazówki dotyczące bezpieczeństwa zdrowotnego w podróży

Zalecenia dla popularnych kierunków

Afryka

Planujesz wyjazd do Afryki?

Zadbaj o zdrowie przed podróżą! Sprawdź wymagane i zalecane szczepienia, skonsultuj profilaktykę malarii, przygotuj apteczkę oraz pamiętaj o zasadach bezpiecznego żywienia i higieny. Dobra profilaktyka to spokojna i bezpieczna podróż. Wymagana konsultacja w placówce CCMP.

Azja Południowo-Wschodnia

Planujesz podróż do Azji Południowo-Wschodniej?

Skorzystaj z medycyny podróży! Dowiesz się, jakie szczepienia są zalecane, jak chronić się przed chorobami tropikalnymi, a także jak bezpiecznie jeść i podróżować w regionie. Dobre przygotowanie to spokojna i zdrowa wyprawa. Wymagana konsultacja w placówce CCMP.

Ameryka Południowa

Wyjeżdżasz do Ameryki Południowej?

Zadbaj o zdrowie przed podróżą! Sprawdź zalecane szczepienia, skonsultuj profilaktykę chorób tropikalnych, przygotuj dobrze wyposażoną apteczkę i pamiętaj o ochronie przed owadami oraz zasadach bezpiecznego żywienia. Dobra profilaktyka to bezpieczna przygoda! Wymagana konsultacja w placówce CCMP.

Bliski Wschód

Planujesz podróż na Bliski Wschód?

Medycyna podróży pomoże Ci właściwie przygotować się do wyjazdu — od szczepień i profilaktyki zdrowotnej, po zasady bezpiecznego żywienia, higieny i ochrony przed upałem. Dobre przygotowanie to pewna i bezpieczna podróż. Wymagana konsultacja w placówce CCMP.

Planujesz podróż?

Umów się na indywidualną konsultację lekarską z naszym specjalistą w placówce medycznej Certyfikowanego Centrum Medycyny Podróży i przygotuj się do bezpiecznej podróży, aby zachować Tylko miłe wspomnienia z podróży.

Umów konsultację

Przygotuj się do wakacji

W zależności od ogólnego stanu Twojego zdrowia, podróż do krajów rozwijających się może być dla Ciebie bardziej lub mniej ryzykowna. Jeśli jesteś w ciąży, bądź cierpisz na chorobę przewlekłą, taką jak np. astma, alergie, cukrzyca, padaczka czy choroba wieńcowa, koniecznie skonsultuj się przed wyjazdem ze swoim lekarzem prowadzącym.

Wiele zależy też od tego, jaki jest charakter Twojego wyjazdu. Jeśli wybierasz się w podróż służbową do wysokiej klasy hotelu położonego w kurorcie, ryzyko zarażenia się chorobą tropikalną jest znacznie mniejsze niż w przypadku długich wyjazdów w tereny mniej uprzemysłowione, położone z dala od głównych szlaków turystycznych. Niemniej jednak, w każdym przypadku należy zachować pewne środki ostrożności.

Umów się na wizytę w Certyfikowanym Centrum Medycyny Podróży z lekarzem specjalistą i zapytaj go o niezbędną profilaktykę przed wyjazdem (szczepienia itp.). Nigdy nie jest za późno na konsultację z lekarzem specjalistą medycyny podróży i podjęcie odpowiednich i niezbędnych środków ostrożności

Zawsze podróżuj z podręczną apteczką, która będzie zawierać odpowiednie do rejonu wyjazdu leki i inne środki medyczne oczywiście skonsultowane z lekarzem medycyny podróży – nie kupuj leków samodzielnie w internecie aby nie zabierać zbędnego nadbagażu zadbaj o higienę i dietę.

Zanieczyszczone produkty spożywcze i woda są częstym źródłem zakażenia różnymi wirusami. Zawsze myj i osuszaj ręce przed posiłkami. Pij tylko i wyłącznie wodę butelkowaną, którą sam otwierasz lub przegotowaną. Unikaj kostek lodu. Obieraj wszystkie owoce i warzywa. Chroń jedzenie przed owadami. Unikaj surowego mięsa oraz skorupiaków.

Uważaj na owady, wiele z nich jest dużym zagrożeniem dla Twojego zdrowia. Niektóre komary mogą przenosić szereg chorób np. malarię, japońskie zapalenie mózgu, dengę – stosuj repelenty i moskitiery

Korzystaj ze słońca z umiarem. Unikaj przebywania na słońcu, gdy jego oddziaływanie jest najsilniejsze. Stosuj kremy ochronne.

Unikaj przypadkowych kontaktów seksualnych, które mogą być przyczyną zakażenia wirusem HIV lub WZW typu B (żółtaczki)

Po powrocie skontaktuj się z lekarzem z Certyfikowanego Centrum Medycyny Podróży jeśli twoje samopoczucie nie będzie najlepsze i zasięgnij jego porady

Zasad bezpiecznego podróżowanie jest bardzo wiele dlatego najlepszym rozwiązaniem jest wizyta u lekarza specjalisty medycyny podróży w Certyfikowanym Centrum Medycyny Podróży gdzie po określeniu kierunku świata w jaki chcecie się Państwo udać przedstawi on pełną profilaktykę oraz zasady bezpiecznego dla zdrowia wypoczynku.

Podróże w tropikalne części świata lub do krajów rozwijających się wiążą się z narażeniem na egzotyczne drobnoustroje, a warunki sanitarne oraz poziom i dostępność opieki medycznej w takich rejonach najczęściej odbiegają od europejskich standardów. Planując podróż do krajów o podwyższonym ryzyku zdrowotnym należy skorzystać z konsultacji lekarza medycyny podróży w poradni Certyfikowanego Centrum Medycyny Podróży.

Na spotkanie z lekarzem specjalistą najlepiej umówić się w terminie co najmniej 6-8 tygodni przed wyjazdem, co w razie potrzeby ułatwi wygodne zaplanowanie schematu szczepień.

Z konsultacją lekarską warto zapoznać się nawet w przypadku dysponowania krótszym okresem przed podróżą, ze względu na ewentualną możliwość zastosowania przyspieszonego schematu poszczególnych szczepień oraz uzyskania zaleceń odnośnie medycznych wskazań profilaktyki.

Ochrona przed komarem – repelenty i insektycydy

  • Nie stosować repelentów u dzieci do ukończenia drugiego miesiąca życia. Ochrona tych dzieci polega na stosowaniu moskitier
  • American Academy of Pediatrics zaleca aby u dzieci nie przekraczać stężenia 30% DEET
  • Preparatów zawierających olejek eukaliptusa cytrynowego nie należy stosować u dzieci do ukończenia trzeciego roku życia
  • Stosować preparat tylko na odsłoniętą, nieuszkodzoną skórę i/lub na ubranie. Nie stosować na skórę pod ubraniem
  • Nie rozpylać preparatu bezpośrednio na twarz. Rozpylić najpierw na ręce i rozetrzeć na skórze twarzy
  • Nie rozpylać preparatu bezpośrednio na skórę dziecka. Rozpylić najpierw na ręce opiekuna i rozetrzeć na nieosłoniętej ubraniem skórze dziecka. Nie stosować preparatu na dłonie dziecka
  • Nie stosować preparatu blisko oczu i ust; stosować w niewielkiej ilości wokół uszu
  • Nie rozpylać preparatu w pomieszczeniach; należy unikać jego wdychania; nie stosować w pobliżu żywności
  • Po powrocie do pomieszczenia należy umyć skórę wodą i mydłem, ewentualnie wykąpać dziecko, a odzież wyprać
  • Jeżeli po zastosowaniu repelentu wystąpi reakcja skórna, należy przerwać stosowanie i umyć skórę wodą i mydłem

Repelenty sprzedawane w Polsce są równie skuteczne przeciwko owadom w tropikach

Innym efektywnym sposobem uniknięcia ukłuć owadów jest moskitiera – siatka z lekkiej tkaniny, rozpinana nad łóżkiem. Moskitiery są często wyposażeniem domów i hoteli w tropikach. Jeśli jednak standard noclegów podczas planowanej podróży jest niepewny, to warto wyposażyć się we własną, najlepiej fabrycznie nasączoną permetryną lub inną substancją owadobójczą. Lekkie i wygodne moskitiery dostępne są w sklepach turystycznych. Brzegi moskitiery należy zawinąć pod materac, a przed snem pozbyć się komarów, które mogły wniknąć pod nią wcześniej.

Podczas snu warto stosować też elektrofumigatory – niewielkie urządzenia fumigujące z wkładami płynnymi lub w postaci nasączanych insektycydem płytek.

Również ubranie zakrywające jak największą powierzchnię skóry: długie rękawy, nogawki, bawełniane chusty i szale to skuteczny środek profilaktyczny. Ubranie można spryskać repelentem lub nasączyć środkiem owadobójczym, co poprawia efektywność ochrony.

Biegunki podróżne – problem częsty choć „rzadki”

Najczęstszy problem zdrowotny podróżnych

• Biegunka podróżnych jest najczęściej występującym problemem zdrowotnym u osób odwiedzających kraje o niskich standardach higieny.
• 20–50% podróżujących do krajów rozwijających się (szczególnie o ciepłym lub gorącym klimacie) doświadcza biegunki w wyniku spożycia skażonej wody lub żywności

 Czynniki zwiększające ryzyko
• Zmiana stylu podróżowania sprzyja zakażeniom przewodu pokarmowego.
• Coraz więcej turystów odwiedza kraje o niskich standardach sanitarno-higienicznych.
• Wzrasta liczba osób, które chcą poznać lokalne życie w odwiedzanych krajach.
• Profil podróżnych jest coraz bardziej różnorodny – turyści w różnym wieku, często z chorobami przewlekłymi.

Przebieg i skutki biegunki podróżnych
• Biegunka podróżnych pojawia się najczęściej w pierwszym tygodniu podróży.
• Trwa zwykle od 3 do 5 dni.

Wpływ na podróż
• 20% chorych musi spędzić pewien czas w łóżku.
• 40% musi zmienić plany lub ograniczyć aktywność.
• 1% wymaga hospitalizacji.
• 10% przypadków przechodzi w przewlekłe zespoły jelitowe.

Możliwe konsekwencje zdrowotne
• Pogorszenie jakości wakacji lub wyników podróży służbowej.
• Długotrwałe komplikacje zdrowotne, takie jak:
– poinfekcyjne zapalenie stawów,
– zespół Guillain-Barré,
– zapalenie tarczycy,
– zespół Reitera,
– zespół jelita nadwrażliwego (post-infectious irritable bowel syndrome).

Etiologia biegunek podróżnych
• Bakterie: 60–80%
• Wirusy: 5–10%
• Pierwotniaki: < 5%.

Co należy robić
• Pij tylko wodę przegotowaną lub napoje firmowo zamknięte znanych producentów.
• Spożywaj pokarmy ugotowane, upieczone lub usmażone.
• Jedz owoce umyte i obrane własnoręcznie.
• Zachowuj higienę rąk – nie wkładaj ich do ust.

Czego unikać
• Nie używaj kostek lodu o nieznanym pochodzeniu.
• Nie pij soków wyciskanych na ulicy lub w przygodnych barach.
• Nie spożywaj surowych warzyw (zwłaszcza liściastych), owoców morza, sałatek i surowego mięsa.
• Unikaj nabiału, majonezu, jogurtów i lodów niewiadomego pochodzenia.

Leczenie biegunki podróżnych
• Nawodnienie doustne – zawsze!
• Nawodnienie dożylne – w cięższych przypadkach.
• Dieta lekkostrawna.
• Probiotyki wspomagające florę jelitową.
• Leki przeciwbiegunkowe – dostępne na receptę.

Szczepienia ochronne

Szczepienia ochronne to jeden z najlepszych sposobów zapobiegania chorobom zakaźnym. Jest to bezpieczna forma profilaktyki wykorzystująca naturalne zdolności obronne organizmu i zapewniająca odporność na długi czas. Dlatego warto rozważyć szczepienia nie tylko w odniesieniu do jednego sezonu ale także w perspektywie kolejnych wyjazdów, gdyż szczepienia, w zależności od rodzaju zastosowanej szczepionki, uodparniają na kilka, kilkanaście lat, a niektóre nawet na całe życie.

SZCZEPIENIA OBOWIĄZKOWE Niektóre państwa wymagają aby turyści odwiedzający ich kraj byli zaszczepieni przeciwko konkretnym chorobom. Ma to zapobiec rozprzestrzenianiu się tych schorzeń na ich terenie. Obecnie, jedynym szczepieniem obowiązkowym przy wjeździe do niektórych krajów, głównie afrykańskich, jest szczepienie przeciw żółtej febrze (tzw. żółtej gorączce). Dowodem zaszczepienia jest wpis do międzynarodowej książeczki szczepień (tzw. „żółtej książeczki”) wydawanej w punkcie szczepień, którą należy zabrać ze sobą w podróż. Szczepienie przeciwko żółtej febrze wymagane jest także od osób przybywających do wielu krajów tropikalnych (m. in. w Afryce, Azji, Ameryce Południowej  i Środkowej) z rejonów występowania tej choroby. Nie ma to znaczenia dla turystów udających się w podróż bezpośrednio z Polski, natomiast ma znaczenie dla podróżujących przejeżdżających przez liczne państwa w tropiku. Poza zasadami, wynikającymi z Międzynarodowych Przepisów Zdrowotnych, niektóre kraje mogą żądać szczepień na podstawie własnego prawa wizowego. Obecnie dotyczy to Arabii Saudyjskiej, która wymaga od przybywających uodpornienia przeciwko zakażeniom meningokokowym.SZCZEPIENIA ZALECANE W zależności od miejsca docelowego i charakteru wyjazdu, oraz tego, jaki jest Twój ogólny stan zdrowia, lekarz medycyny podróży może zalecić Ci szczepienie przeciw: błonicy, tężcowi, poliomyelitis, durowi brzusznemu, żółtej febrze (tzw. żółtej gorączce), wirusowemu zapaleniu wątroby typu A (WZW A), wirusowemu zapaleniu wątroby typu B (WZW B), zakażeniom meningokokowym, cholerze, wściekliźnie czy też kleszczowemu zapaleniu mózgu.

Apteczka podróżna

  •  w tropiku jest niewiele szpitali i lekarzy, zwłaszcza na obszarach wiejskich
  •  wyposażenie medyczne placówek jest tam bardzo ubogie
  • miejscowi lekarze są jednak dobrze wyszkoleni; znają się na miejscowych chorobach i dolegliwościach – należy więc ufać ich pracy
  • o wiele lepiej znają się np. na objawach malarii czy gorączki denga niż przeciętni lekarze w Polsce

 

  • lek dostępny jest już w czasie podróż
  • np. przeciw chorobie morskiej
  • oraz zaraz po przyjeździe
  • przeciw bezsenności
  • przeciw bólowi głowy
  • przeciw biegunce podróżnych
  • uniknięcie potrzeby szukania leku w miejscowej aptece
  • porozumienia się w obcym języku
  • wydatków na leki za granicą
  • wizyty u miejscowego lekarza
  •  Liczebności ekipy
  •  Celu podróży
  •  Czasu trwania podróży
  •  Warunków pobytu
  •  Chorób przewlekłych u podróżnych

Cel podróży– należy przed wyjazdem dowiedzieć się czy występuje:

  •  malaria – wybrać metodę profilaktyki (wziąć pod uwagę oporność zarodźców, zasoby finansowe podróżnego)
  •  biegunka podróżnych (ocenić stopień ryzyka)

wzrost liczby zachorowań na choroby endemiczne lub epidemie (możliwe ograniczenia podróżowania, dodatkowe zaopatrzenie w leki profilaktyczne, szczepienie.

Warunki pobytu – przewidywana aktywność i warunki zakwaterowania

  •  luksusowy hotel – relaks nad basenem
  •  trekking po amazońskiej dżungli
  •  wspinaczka wysokogórska
  •  nurkowanie w wodach tropikalnych

Choroby przewlekłe i stan  zdrowia turysty

  •  chorzy przewlekle – powinni wziąć z sobą zapas leków przyjmowanych na stałe, wraz z ulotkami informacyjnymi i oryginalnymi opakowaniami
  •  osoby starsze – powinny stosować pudełeczka na tabletki, z wydzielonymi lekami na każdy dzień tygodnia i porę dnia
  •  nieprawdziwe jest przekonanie, że w kraju docelowym lepiej działają leki dostępne w miejscowych aptekach
  •  należy unikać nabywania leków w krajach docelowych – ich skład jest niepewny, a warunki przechowywania są często niewłaściwe

Podróż z dziećmi

  •  zabrać z sobą leki w dawkach dostosowanych do wieku dziecka
  •  odradza się stanowczo podróż z małymi dziećmi do krajów występowania malarii – jej przebieg (też u kobiet ciężarnych) jest znacznie bardziej ryzykowny niż u innych osób
  •  jeśli dziecko pojedzie na taką wyprawę, to:
    – sumiennie stosować niefarmakologiczną ochronę przed ukłuciami owadów
    – regularnie podawać odpowiednio dobrane dawki leków przeciwmalarycznych
  • przechowywać apteczkę podróżną w miejscu niedostępnym dla dzieci, aby nie doszło do przypadkowego spożycia leków

Zabezpieczenie apteczki podróżnej

  •  przed wysoką temperaturą otoczenia – zwłaszcza czopki, maści, antybiotyki – szczególnie podczas podróży samochodem (działanie silnika, słońca)
  •  stosować specjalne opakowania na leki, z dobrym zamknięciem i odporne na zgniecenie czy zawilgocenie,  oznakowane, np. czerwonym krzyżem
  •  zakaz wnoszenia na pokład samolotu płynów w opakowaniach o objętości większej niż 100 ml – dotyczy to także płynu do soczewek kontaktowych, nawet fabrycznie zamkniętego
  •  leki na własny użytek w bagażu podręcznym nie powinny wzbudzić podejrzeń, najlepiej zachować tabletki w opakowaniach oryginalnych

W skład apteczki przydatnej w podróży do krajów tropikalnych lub o niskim poziomie warunków sanitarnych najczęściej wchodzą preparaty wybranych z poniższych grup leków:

  •  leki przeciwbiegunkowe (preparaty nawadniające, regulujące pracę jelit oraz ew. antybiotyki)
  •  leki stosowane w profilaktyce malarii
  •  leki przeciwbólowe i przeciwgorączkowe
  •  leki stosowane w przeziębieniu i zapaleniu gardła
  •  leki przeciwalergiczne, stosowane m. in. w przypadku ukąszeń owadów (doustne i działające miejscowo np. żel)
  •  lek przeciwko chorobie lokomocyjnej
  •  maści – o działaniu przeciwzapalnym, przeciwbakteryjnym i przeciwgrzybicznym
  •  krople do oczu z antybiotykiem oraz krople łagodzące podrażnienia
  •  preparat łagodzący objawy poparzenia słonecznego
  •  ew. antybiotyki (w przypadku przewidywanych trudności z dostępem do opieki medycznej podczas podróży)
  •  ew. leki stosowane w chorobie wysokościowej
  •  woda utleniona lub podobnie działający środek do odkażania powierzchownych uszkodzeń skóry oraz zakażonych ran
  •  pojedynczo pakowane, nasączone alkoholem gaziki do oczyszczania i odkażania drobnych skaleczeń
  •  plastry opatrunkowe
  •  jałowe kompresy gazowe
  •  opaski opatrunkowe

Dodatkowo w zależności od charakteru podróży warto wyposażyć apteczkę w inne preparaty medyczne:

  •  plastry z opatrunkiem hydrokoloidowym ułatwiające gojenie pęcherzy na skórze
  •  paski do zamykania ran (w przypadku podróży z dala od placówek opieki zdrowotnej)
  •  maść lub żel o działaniu przeciwbólowym i przeciwzapalnym
  •  sól fizjologiczna – jałowy płyn przydatny do oczyszczania skaleczeń lub przemywania oczu
  •  repelent przeciwko owadom
  •  środki do odkażania wody lub filtr (podczas wędrówek w rejonie o niskim poziomie higieny)
  •  rękawiczki lateksowe (dla ochrony własnej przy udzielaniu pierwszej pomocy)
  •  maseczka ochronna – do resuscytacji krążeniowo-oddechowej
  •  folia ratownicza NRC (przydatna w przypadku wychłodzenia)
  •  krem ochronny z filtrem UV i pomadka ochronna z filtrem UV – szczególnie przydatne w tropiku oraz w górach wysokich
  •  nożyczki – do cięcia plastrów, opatrunków i bandaży
  •  mała pęseta
  •  jałowe strzykawki i igły (na wypadek konieczności przyjmowania zastrzyków w placówkach zdrowotnych o niskim poziomie higieny)
  •  preparaty witaminowe (zalecane na długie podróże z monotonnym wyżywieniem np. wielotygodniowy rejs)

Artykuły do udzielania pierwszej pomocy:

  •  Taśma samoprzylepna
  •  Antyseptyczny środek do przemycia rany
  •  Bandaże
  •  Zwilżające krople do oczu
  •  Środek odstraszający owady
  •  Środek na ukłucia owadów
  •  Leki obkurczające błonę śluzową nosa
  •  Doustne sole nawadniające
  •  Nożyczki i agrafki
  •  Prosty środek przeciwbólowy (np. paracetamol)
  •  Jałowy opatrunek
  •  Termometr

Artykuły dodatkowe w zależności od przeznaczenia i indywidualnych potrzeb:

  •  Leki przeciwbiegunkowe
  •  Zasypka przeciwgrzybicza
  •  Leki przeciw malarii
  •  Prezerwatywy
  •  Leki przeciw istniejącym przewlekle stanom chorobowym
  •  Leki uspokajające
  •  Sterylne strzykawki i igły
  •  Środek do dezynfekcji wody
  • Inne elementy do zaspokojenia przewidywanych potrzeb, w zależności od przeznaczenia 
    i czasu trwania wizyty

Artykuły do udzielania pierwszej pomocy:

  •  Jednorazowe rękawiczki (przynajmniej dwie pary)
  •  Bandaże gazowe w wielu rozmiarach
  •  Gaza
  •  Taśma samoprzylepna
  •  Bandaż elastyczny
  •  Środek antyseptyczny
  •  Gaziki jałowe
  •  Pincety
  •  Nożyczki
  • Maści i kremy przeciwgrzybicze i antybakteryjne
  •  1% krem hydrokortyzonowy
  •  Lek na ukłucia i użądlenia owadów
  •  Lek na poparzenia słoneczne
  •  Termometr cyfrowy
  •  Krople do oczu

Artykuły dodatkowe w zależności od przeznaczenia i indywidualnych potrzeb:

  •  Lek przeciwmalaryczny
  •  Lek przeciw chorobie wysokościowej
  •  Leki przeciwbólowe/przeciw-gorączkowe
  •  Leki trawienne
  •  Leki układu oddechowego – przeciwhistaminowy, rozluźniający wydzielinę, przeciwkaszlowy/wykrztuśny, tabletki do ssania
  •  Lek przeciw chor. lokomocyjnej
  •  Fastjekt
  •  Leki przyjmowane przewlekle

Inne ważne przedmioty:

  •  Środek odstraszający owady
  •  Krem chroniący przed UV (SPF 15 lub więcej)
  •  Ściereczki antybakteryjne do rąk zawierające co najmniej 60% alkoholu
  •  Przydatne przedmioty w pewnych okolicznościach:
    – Dodatkowe szkła kontaktowe lub okulary
    – Łagodne leki uspokajające (np. Relanium)
    – Prezerwatywy lateksowe
  •  Tabletki do odkażania wody
  •  Strzykawki i igły jednorazowe
Wszelkie porady medyczne oraz informacje na temat szczepień wymagają konsultacji z lekarzem. Niniejszy materiał ma charakter poglądowy i informacyjny i nie wyczerpuje wszystkich zagadnień związanych z poradą medyczną i szczepieniami. W celu uzyskania pełnej informacji w tym zakresie, należy skontaktować się z lekarzem w placówce medycznej zrzeszonej w Krajowej Sieci Certyfikowanych Centrów Medycyny Podróży.
 
Przewijanie do góry